به گزارش کردپرس، فاتح اوز آتای، روزنامه‌نگار نزدیک به طیف اپوزیسیون ترکیه، در مقاله‌ای که در پایگاه خبری-تحلیلی «یتکین» منتشر شده، هشدار داد که جنگی که با حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شده، اکنون به عاملی تعیین‌کننده در اقتصاد منطقه و جهان تبدیل شده است. او هشدار داد که اگر این جنگ ادامه یابد و اختلال در تنگه هرمز پایدار بماند، نه‌تنها قیمت انرژی در سطوح بالا تثبیت خواهد شد، بلکه رشد اقتصادی جهانی کاهش می‌یابد، تورم افزایش پیدا می‌کند و کشورهایی مانند ترکیه با کسری بیشتر، فشار مالی شدیدتر و چشم‌اندازی مبهم‌تر مواجه خواهند شد.

«جنگی که با حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شده و به کشورهای خلیج فارس نیز سرایت کرده، این پرسش را پیش روی تحلیلگران قرار داده است که چه تأثیری بر اقتصاد ترکیه خواهد داشت. پاسخ اولیه روشن است: عدم قطعیت بسیار بالاست. این جنگ چه مدت ادامه خواهد داشت؟ حتی اگر پایان یابد، آیا امنیت تردد در تنگه هرمز برقرار خواهد شد؟ چه زمانی طول می‌کشد تا چاه‌های نفت، خطوط لوله و تأسیسات ذخیره‌سازی دوباره به وضعیت عادی بازگردند؟ در چنین شرایطی، ارائه یک پاسخ دقیق با حاشیه خطای قابل قبول بسیار دشوار است.

در روزهای پایانی سال ۲۰۲۵، برای تحلیل وضعیت اقتصاد ترکیه در سال ۲۰۲۶، لازم بود سناریوهایی بر اساس شرایط بیرونی طراحی شود. منظور از این شرایط بیرونی، هم تحولات سیاسی و قضایی داخلی و هم عوامل خارجی خارج از کنترل بود که می‌توانند تأثیر مستقیمی بر اقتصاد داشته باشند. در آن زمان سه پرسش اساسی مطرح بود: روند ریسک‌پذیری جهانی چگونه خواهد بود؟ قیمت انرژی وارداتی چه مسیری را طی خواهد کرد؟ و رشد اقتصاد جهانی به چه سمت خواهد رفت؟

پیش‌بینی‌ها در خصوص قیمت انرژی، نشان می‌داد که بهای نفت کاهش خواهد یافت. قیمت هر بشکه نفت برنت در حدود ۶۲ دلار بود و انتظار می‌رفت به حدود ۵۵ دلار برسد و در همان سطح باقی بماند. همچنین پیش‌بینی می‌شد قیمت گاز طبیعی در اروپا کاهش یابد که برای ترکیه خبر مثبتی محسوب می‌شد. اما اکنون وضعیت کاملاً تغییر کرده است. قیمت نفت خام نه‌تنها کاهش نیافته، بلکه با افزایشی حدود ۷۲ درصدی به بیش از ۱۰۶ دلار رسیده است و تداوم این سطح بالا، تأثیر منفی مستقیمی بر اقتصاد ترکیه خواهد داشت.

شرایط در حوزه رشد اقتصادی جهانی نیز نگران‌کننده است. بر اساس تحلیل‌های موجود، اگر تنگه هرمز بسته بماند و اختلال در عرضه انرژی ادامه پیدا کند، رشد جهانی نسبت به حالت عادی کاهش خواهد یافت. اگر این اختلال تنها در سه‌ماهه دوم ادامه داشته باشد، رشد جهانی حدود ۰.۷ واحد درصد کمتر خواهد شد. در صورت تداوم در سه‌ماهه سوم، این کاهش به حدود ۰.۳ واحد درصد می‌رسد و اگر تا سه‌ماهه چهارم نیز ادامه یابد، افتی مشابه مشاهده خواهد شد.

بر اساس گزارش صندوق بین‌المللی پول، رشد اقتصادی جهان برای سال ۲۰۲۶ حدود ۳.۶ درصد پیش‌بینی شده است که به‌طور متوسط به معنای رشد ۰.۸۸ درصدی در هر فصل است. بنابراین کاهش‌های پیش‌بینی‌شده—به‌ویژه افت ۰.۷ واحدی—رقم قابل توجهی است و نشان‌دهنده شدت تأثیر بحران است.

در شرایطی که پیش‌تر تصور می‌شد سیاست‌های نرخ بهره بانک‌های مرکزی بزرگ تعیین‌کننده اصلی اقتصاد جهانی باشد، اکنون جنگ به عامل غالب تبدیل شده است. کاهش ریسک‌پذیری جهانی، به‌ویژه برای کشورهایی که به تأمین مالی خارجی وابسته‌اند، پیامدهای جدی به همراه دارد.

افزایش قیمت انرژی تنها پیامد جنگ نیست. قیمت کودهای شیمیایی و مواد اولیه صنایع پلاستیک نیز در حال افزایش است. علاوه بر آن، حتی تأمین این کالاها نیز با تردید همراه شده است. در حوزه گردشگری نیز نشانه‌های منفی دیده می‌شود و گزارش‌هایی از لغو رزروهای هتل‌ها منتشر شده است. این وضعیت نشان می‌دهد که جنگ تمامی بخش‌های اقتصادی را تحت تأثیر قرار داده است.

بخشی از مالیات‌ها برای کاهش اثر افزایش قیمت نفت بر قیمت سوخت و تورم،  کاهش یافته است. اما این اقدام باعث کاهش درآمدهای بودجه و افزایش کسری خواهد شد. در صورتی که قیمت نفت در همین سطوح باقی بماند، ادامه این سیاست دشوار خواهد بود.

در سناریوی پایه پیشین، انتظار می‌رفت رشد اقتصادی ترکیه در سال ۲۰۲۶ در محدوده ۳.۵ تا ۴ درصد باشد، کسری حساب جاری تغییر قابل توجهی نداشته باشد و تورم در حدود ۲۵ درصد یا پایین‌تر تثبیت شود. اما با فروپاشی این فرض‌ها، این پیش‌بینی‌ها دیگر اعتبار خود را از دست داده‌اند.

اکنون انتظار می‌رود کسری حساب جاری افزایش یابد، رشد اقتصادی کاهش پیدا کند و تورم به‌جای محدوده ۲۰ تا ۲۵ درصد، به حدود ۳۰ درصد نزدیک شود. در چنین فضای نامطمئنی، ارائه ارقام دقیق دشوار است، اما یک نکته روشن است: نابرابری درآمدی همچنان ادامه خواهد داشت و بخش قابل توجهی از جامعه با سطح درآمدی پایین مواجه خواهد بود.

به نظر می رسد جنگی که با حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شده، اکنون به عاملی تعیین‌کننده در شکل‌دهی به اقتصاد منطقه و جهان تبدیل شده و پیامدهای آن به‌مراتب فراتر از میدان نبرد گسترش یافته است.»